Jak wygląda moje DNA?


Poniżej zostały opisane wszystkie działania związane z przeprowadzeniem zajęć. Zadania są ujęte w porządku chronologicznym. Opisaliśmy je dokładnie, by umożliwić nauczycielowi sprawne przeprowadzenie zajęć opartych o specjalistyczną tematykę. Wszystkie materiały potrzebne do przeprowadzenia zajęć, takie jak filmy, instrukcje, dodatkowe informacje, karty pracy itd. znajdziesz pod odpowiednimi przyciskami.

Czas 45 minut

Scenariusz krok po kroku
Przejdź do sekcji: Przed zajęciami | Na zajęciachWiedza dla nauczyciela | Materiały


Przed zajęciami

 Zadanie przed zajęciami 

Czym się różnimy?

Zadaj uczniom zadanie przed zajęciami, które wzbudzi ich ciekawość.

Zastanów się, czym się różnią ludzie, a jakie mają cechy wspólne? Które z tych cech są niezbędna do życia?


Na zajęciach

 Film 

Co to jest DNA?

Zajęcia rozpocznij od projekcji filmu - wykładu z udziałem dr Magdaleny Jarzębowskiej. Film wprowadzi uczniów w tematykę zajęć.

Dzisiaj przeniesiemy się do laboratorium i zamienimy w naukowców. Czym dokładnie będziemy się zajmować? Posłuchajcie i zobaczcie.

Film Jak wygląda moje DNA?

 Pogadanka 

Po filmie

Zadaj uczniom pytania do filmu tak, aby powiedzieli jak najwięcej.

Co widzieliście na filmie?
Co było głównym tematem filmu?
Co to jest DNA?
Gdzie się znajduje?
Dzisiaj poszukamy odpowiedzi na pytanie: Jak wygląda moje DNA?


 Wypełniamy kartę pracy 

Czym się różnimy?

Wydrukuj i rozdaj uczniom karty pracy.
 
Pierwsze zadanie polega na wpisaniu do tabeli przykładów cech, którymi ludzie mogą różnić się między sobą. Uczniowie pracują  w parach i na podstawie obserwacji uzupełniają tabelę.
 
Wyznacz czas na wykonanie kolejnych zadań z karty pracy.

Karta pracy Jak wygląda moje DNA?

 Porządkowanie informacji 

Podsumowanie informacji z karty pracy

Podsumujcie informacje. Po skończonej pracy uczniów podaj odpowiedzi tak, aby każdy uczeń miał prawidłowo wypełnioną kartę. W razie potrzeby rozwiń wiadomości z karty pracy.
 
Wiecej informacji o DNA znajdziesz w części Wiedza dla nauczyciela.

Wiedza dla nauczyciela

 Doświadczenie pokazowe

Jak wyodrębnić DNA z brokułu?

Naukowcy wiedzą jak wyizolować DNA z komórki. Wbrew pozorom, nie jest to trudne i nie wymaga specjalistycznego sprzętu. Po tym doświadczeniu będziecie sami izolować swoje własne DNA. Patrzcie więc uważnie jak to zrobić, krok po kroku.

Wykonaj pokazowe doświadczenie izolacji DNA z borkułu. Zanim je wykonasz obejrzyj instruktażowy film i przeczytaj instrukcję.

Instrukcja do doświadczenia 1
Film Izolacja DNA z brokułu

 Doświadczenie 

Jak wyodrębnić DNA z własnej śliny?

Uczniowie samodzielnie przeprowadzają doświadczenie polegające na wyizolowaniu własnego DNA.

Wiemy już, że DNA jest w każdej komórce naszego ciała. Jest więc też w ślinie. I teraz będziecie mieli okazje je zobaczyć.
 
Rozdaj każdemu uczniowi  wszystko co jest potrzebne do wykonania doświadczenia. Uczniowie wykonują doświadczenie samodzielnie.
 
Przebieg eksperymentu sprawdzisz w materiałach dla nauczyciela. Zwróć uwagę na różnicę w sposobie izolacji DNA z brokułu i ze śliny. W tej części znajdziesz również uzasadnienie tej różnicy.

Uprzedź uczniów, że wynik doświadczenia zależy od  precyzji i postępowania zgodnie z instrukcją. Pamiętaj o podaniu bardzo dokładnej instrukcji do każdego etapu doświadczenia.

Materiały dla nauczyciela

Instrukcja do doświadczenia 2

Czym się różni komórka roślinna od zwierzęcej (oraz jaki ma to wpływ na procedurę izolacji DNA)?
 
Zarówno komórka roślinna jak i zwierzęca, otoczone są cienką błoną komórkową zbudowaną z tłuszczów i białek. Ale komórka roślinna otoczona jest jeszcze na zewnątrz dodatkowo grubą i twardą ścianą komórkową, zbudowaną z celulozy. To dlatego, podczas izolacji DNA z komórek roślinnych (np. z brokułu), należy je najpierw rozdrobnić mechanicznie, aby poprzecinać jak najwięcej ścian komórkowych. W przypadku komórek zwierzęcych ten etap jest niepotrzebny.

 Podsumowanie 

Co już wiemy?

Odpowiedzcie wspólnie jeszcze raz na pytanie co to jest DNA, jakie ma dla nas znaczenie, jak wyizolować DNA i z czego wynikają różnice w tym procesie w zależności od rodzaju komórki (roślinna a zwierzęca).

Wiedza dla nauczyciela

Co to jest DNA?
DNA to dość skomplikowany związek chemiczny. Po rozprostowaniu przypomina drabinkę zbudowaną z różnego rodzaju atomów. Jest on materiałem budulcowym genów, czyli tzw. nośnikiem informacji genetycznej. Oznacza to, że poprzez kolejność ułożenia atomów w drabince DNA, zakodowane są informacje o całym organizmie. W komórkach roślin i zwierząt DNA jest umiejscowione w jądrze komórkowym.

Materiały

Pobierz pakiet.zip zawierający wszystkie powyższe materiały